Tüm özveri ve gayretinize karşın kilo veremiyorsanız, altındaki nedenlere bakmanın vakti gelmiş demektir. Uzmanlara nazaran bunun nedeni birçok vakit yalnızca beslenme değil. Hormonlar, uyku nizamı ve gerilim düzeyi üzere faktörler, metabolizmanın çalışma halini direkt etkileyebiliyor. Bilhassa karın etrafında ani yağlanma fark ediyorsanız, bu durumun altında daha derin nedenler yatıyor olabilir. Acıbadem Altunizade Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Adnan Batman, konuyla ilgili şu değerli uyarıyı yapıyor: “Diyet sürecinde kalori hesabı yapmamak, az yenilmesine karşın kilo alınmasının en yaygın sebeplerinden biridir. Lakin kilo alınmasının nedeni yalnızca beslenme yanlışları değildir. Bedenimiz bazen kronik gerilime, hareketsizliğe ve uyku bozukluğu üzere etkenlere karşı kendini muhafazaya alır ve yağ depolamaya yönelir. Bu nedenle az yemek her vakit tahlil olmayabilir.” Batman ayrıyeten bilhassa süratli ve bölgesel kilo artışlarının göz gerisi edilmemesi gerektiğini vurguluyor: “Özellikle kısa müddette ve karın etrafında besbelli kilo artışı varsa, metabolik yahut hormonal sebeplerin araştırılması son derece kıymetli.” İşte az yemenize karşın kilo almanıza neden olabilecek faktörler…
House of Sunny
1. Yanılgılı Diyetler
Kalori hesabı yapılmadan uygulanan diyetler, farkında olmadan fazla güç alımına neden olabiliyor. Bilhassa “şok diyetler” kısa vadede sonuç verse de uzun vadede metabolizmayı yavaşlatıyor, kas kaybına yol açıyor ve kilo alımını kolaylaştırıyor. Yani yapılması gereken kendinizi aç bırakmak değil; yanlışsız ve kâfi biçimde beslenmek.
2. Yetersiz ve Kalitesiz Uyku
Uykunun, kilo denetiminin en kritik ancak en çok ihmal edilen kesimlerinden biri olduğunu biliyor muydunuz? Beş saatin altında uyku, obezite riskini önemli oranda artırabiliyor. Bakın Doç. Dr. Adnan Batman ne diyor: “Gece geç uyumak melatonin ve kortizol istikrarını bozar. Bu durum insülin hassaslığını azaltır ve bedeni yağ depolamaya daha yatkın hale getirir. Birebir vakitte kortizolün salınımını yükselterek karın etrafında yağlanmayı artırır. Hasebiyle melatonin hormonunun yükseldiği 22.00-23.00 saatleri ortasında uyku moduna geçilmesi son derece kıymetli.”
3. Kronik Gerilim ve Kortizol Etkisi
Uzun müddetli gerilim, bedeni “tehlike moduna” sokar. Bu da kortizol hormonunun daima yüksek kalmasına neden oluyor. Doç. Dr. Batman’a göre: “Karın bölgesi kortizole daha hassas olduğu için yağ yakımı burada daha fazla belirginleşmektedir.” Yani az yeseniz bile gerilim altındaysanız beden yağ depolamaya devam edebilir. Acı fakat maalesef gerçek.
4. Kas Kütlesinde Azalma ve Hareketsiz Yaşam
35 yaş sonrası kas kaybı yavaş lakin daima ilerliyor. Hal bu türlü olunca kas dokusu metabolik olarak etkin olduğu için azaldığında bedenin güç harcaması da düşüyor. Bu da tıpkı beslenme nizamıyla bile vakitle kilo artışı manasına geliyor. Hareket ise çok lakin çok önemli! Yalnızca spor salonuna gitmek değil, gün içindeki hareket ölçüsü da kıymetli. Uzun mühlet oturmak, masa başı çalışmak ve düşük günlük aktivite metabolizmayı yavaşlatıyor.
5. Sıhhat Sorunları
Tiroit hormonlarının yetersizliği de metabolizma suratını düşürebiliyor. Bununla birlikte sıvı tutulumu, halsizlik ve kabızlık üzere belirtiler de görülebiliyor. Bunun dışında Uzun mühlet yüksek kortizole maruz kalmak, bilhassa karın, yüz ve ense bölgesinde yağlanmaya (cushing sendromu) yol açıyor. Yüzde yuvarlaklaşma ve ciltte incelme üzere belirtiler de tabloya eşlik edebiliyor. Doç. Dr. Adnan Batman, bu mevzuda bilhassa uyarıyor: “Böyle bir tabloda cushing sendromunun kesinlikle akla gelmesi ve doktora başvurulması gerekir.” Sıhhat sıkıntıları demişken insülin direncine de dikkat etmek gerekiyor. İnsulin direnci durumunda beden daha fazla insülin salgılar ve bu hormon yağ depolanmasını tetikliyor.
Alo Yoga
Doç. Dr. Adnan Batman’dan Kilo Artışına Karşı 5 Tesirli Öneri
- Gerçek kalori alımınızı objektif olarak belirleyin
- Uyku sürenizi 7–8 saate çıkarın
- Haftada en az 3 gün direnç idmanı yaparak kas kütlenizi koruyun
- Tiroit, insülin ve kortizol üzere temel hormon değerlendirmesi yaptırın
- Kilonuzu ve bel etrafınızı tertipli olarak ölçün
