Bir periyot güçlü görünmeye, sonra üretken olmaya, akabinde da “en güzel versiyonumuza” ulaşmaya çalıştık. Şimdi ise yeni bir beklentiyle karşı karşıyayız: Hislerimizi bile hakikat, sağlıklı ve ülkü biçimde yaşamak… Psikolojiye dair kavramların günlük hayatımızda daha fazla yer bulması kendimizi ve münasebetlerimizi anlamak ismine kıymetli bir kapı açtı. Artık hudut koymayı, bağlanma stillerimizi, duygusal gereksinimlerimizi ve bağlantı biçimlerimizi daha sık konuşuyoruz. Lakin artan ruhsal farkındalık beraberinde görünmeyen yeni bir baskıyı da getirebiliyor: Daima kendimizi tahlil etmek. Çift terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram’a nazaran bu durum, bireylerin hisleriyle kurduğu ilgiyi dönüştürüyor ve vakitle ruhsal olarak kusursuz görünme gayretini besliyor.
Kendini Tanımak mı, Daima Tahlil Etmek mi?
Sosyal medya, ferdî gelişim içerikleri ve psikoloji alanındaki bilgiye erişimin artmasıyla birlikte “duygusal regülasyon”, “travma”, “tetiklenmek”, “sağlıklı iletişim” üzere kavramlar artık günlük lisanımızın bir kesimi. Bu farkındalık birçok açıdan pahalı olsa da bazen kişi yaşadığı hissin kendisinden çok o hissin ne manaya geldiğine odaklanabiliyor. “Şu an sebep bu türlü hissediyorum?”, “Bu verdiğim reaksiyon sağlıklı mı?”, “Yeterince olgun davranıyor muyum?” üzere sorular vakit içinde iç dünyamızı anlamaya çalışmaktan çıkıp bir tıp performans alanına dönüşebiliyor. Yaşadığı her hissin sebebini bulmaya çalışan bireylerin vakit zaman duyguyu deneyimlemekten çok onu çözümlemeye odaklandığını belirten Sevilay Abudaram, bu sürecin kişinin iç dünyasıyla kurduğu doğal alakayı zorlaştırarak zihinsel yorgunluğu da arttırdığını da belirtiyor. Abudaram’a nazaran, hislerin anlaşılması kadar hissedilmesi de ruhsal süreçlerin değerli bir modülü olarak öne çıkıyor.
Duygusal Olarak “Kusursuz” Görünme Çabası
Günümüzde sırf uygun görünmek değil, duygusal olarak istikrarlı, sakin ve denetimli görünmek de çağdaş hayatın beklentilerinden biri haline geldi. Güç bir durumda öfkelenmemek, kırıldığımızda bunu aşikâr etmemek ya da her vakit “olgun” reaksiyon vermeye çalışmak bazen gerçek hislerimizle aramıza aralık koyabiliyor. Sevilay Abudaram, çatışmalarda ölçülü davranmanın, hislerini yönetebilmenin ve sağlıklı irtibat kurabilmenin pahalı marifetler arasında yer aldığını lakin bu yaklaşımın vakit zaman görünmez bir performans baskısı yaratabildiğini vurguluyor. Bilhassa bireyler münasebetlerinde kırıldıklarında, hayal kırıklığı yaşadıklarında ya da öfkelendiklerinde bu hisleri tabir etmek yerine onları filtrelemeye çalışabiliyor. Daima istikrarlı kalma isteğinin kişinin gerçek hislerini geri plana itebileceğine dikkat çeken Abudaram, bireylerin vakit zaman yaşadıkları hisleri anlamaya çalışmak yerine onları denetim etmeye ve bastırmaya yönelebildiğini belirtiyor. Bu durumun kişinin kendi muhtaçlıklarını fark etmesini zorlaştırabileceğini söz eden Abudaram, hislere alan açmanın sağlıklı ilgiler ve güçlü bir özfarkındalık için kıymetli olduğunu vurguluyor.
Kendimizden Uzaklaşabiliyoruz
Son yıllarda psikoloji alanındaki bilgiye erişimin artmasının, insanların kendilerini daha güzel tanımalarına katkı sağladığını tabir eden çift terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram bakın ne diyor: “Ancak birtakım bireyler için bu süreç, daima kendini kıymetlendirme ve denetleme alışkanlığına dönüşebiliyor. Birçok insan yaşadığı duyguyu deneyimlemek yerine onu ne kadar hakikat yaşadığını sorguluyor. Öfke hissettiğinde bunu bastırmaya çalışıyor, kırıldığında bunu göstermemeyi tercih ediyor, hayal kırıklığı yaşadığında güçlü görünmeye odaklanıyor. Meğer öfke, hüzün, kırgınlık ve belirsizlik insan tecrübesinin doğal kesimleri arasında yer alıyor. Ruhsal dayanıklılık, hisleri denetim altında tutma uğraşından çok onları fark etme, kabul etme ve sağlıklı biçimde söz edebilme kapasitesiyle güçleniyor. İnsanların kendilerine kusursuz olma gayesi koymaları, vakitle kendi hislerinden uzaklaşmalarına sebep olabiliyor. Ruh sıhhatini destekleyen en kıymetli ögelerden biri, insan olmanın getirdiği tüm hislere alan açabilmekten geçiyor.”
