Yazı: Asli Asil
Fotoğraflar: Launchmetrics Spotlight
Kitsch layering; pekala nedir bu kavram? Kitapmışım üzere bir cümleyle açıklayacak olursam eğer, birinci bakışta birbiriyle uyumsuz üzere görünen parçaların üst üste gelmesiyle oluşan bir tarz yaklaşımı. Farklı desenler, parlak renkler, vintage referanslar, grafik baskılar ve nostaljik ayrıntılar birebir görünüm içinde bir ortaya geliyor. Amaç kusursuz bir ahenk yaratmak değil asla, tarzın biraz fazla görünmesine müsaade vermek. Bu yaklaşımın kökleri biraz da vintage kültüründe ve ikinci el estetiğinde yatıyor. Güya bir gardıropta farklı dönemlerden kalan parçalar rastlantısal biçimde bir ortaya gelmiş üzere. Çiçek desenli bir elbisenin üzerine örme bir kazak, grafik bir fuların altına retro güneş gözlüğü ya da klasik bir kadronun içine beklenmedik bir renk patlaması… Kitsch layering tam olarak bu özgürlük alanında doğuyor. Şimdi gö- zünüzde eğer bu sayfalardaki fotoğraflarda canlanmadıysa yalnızca bir kreatif direktörün dünyasından örnek vereceğim ve çabucak bir aydınlanma anı yaşayacaksınız: Alessandro Michele!
Bugün podyumlarda gördüğümüz pek çok görünüm bu estetiğin çağdaş yorumlarıyla dolu. Retro çiçek desenleriyle spor parçaların birleşmesi, farklı dönemlere ilişkin aksesuarların birebir look içinde kullanılması ya da klasik siluetlerin pop kültür referanslarıyla karıştırılması bu yaklaşımın temel kodları ortasında. “Kitsch layering” ile ilgili en önemli kural asla kusursuz görünmekle ilgili değil kişisel tarzın karakter kazanmasıyla ilgili olduğunun farkına varmak. Fazlalığın, çelişkinin ve beklenmedik kombinlerin bir ortaya geldiği her biçim, modanın yine eğlenceli hale geldiğini gösteriyor. Tahminen de daima bir ağızdan söylüyoruz: Tamamdır “clean girl”! Şimdi daima bir arada tarzınızın biraz fazla, biraz beklenmedik ve hatta hafif ironik görünmesine müsaade verin. Desenleri, dokuları üst üste giyin çıkın da demiyorum; doğal kulağa bu kadar kolay gelse de minimalizmin karşıtı olan bu stil uygulanması en güç olandır. Tüm katmanlar birbiriyle alakasız da olsa birleşince bir ahenk olmalı. Bir ahenk, harmoni yaratmak aslında oldukça zordur.
“Fun fact”: Bu yaklaşımın kökleri 20. yüzyılın kitsch estetiğine kadar dayanır. Sanat tarihinde kitsch, uzun süre fazla süslü, abartılı ya da ucuz zevk olarak görülen estetik anlayışları tanımlamak için kullanıldı. Lakin moda dünyası bu kavramı bilakis çevirerek onu bilinçli bir tarz stratejisine dönüştürdü. Bugünün dizayncıları için kitsch asla bir kusur olamaz, büsbütün yaratıcı bir araç.
MINIMALIZME KARŞI MAKSIMALIZM
“Kitsch layering”in en önemli referans- larından biri vintage kültürü. Güya bir gardıropta farklı dönemlerden kalmış parçalar rastlantısal biçimde bir ortaya gelmiş üzere görünür. Retro çiçek desenleri, 70’ler tonları, 90’lar aksesuarları ve spor parçalar birebir look içinde birleşebilir. Miu Miu’nun son koleksiyonlarında bu estetiğin en güçlü örnekleri görülüyor. İnce kazakların omuzlara atıldığı, çiçekli elbiselerin spor montlarla katmanlandığı ve preppy kodların kasıtlı bir dağınıklıkla yorumlandığı görünümler bu yaklaşımın temelini oluşturuyor. Omuzlara bağlanan kazaklar, kat kat fularlar ya da klasik okul üniformasını andıran parçalar aslında tam olarak bu kitsch layering anlayışının çağdaş versiyonları. Benzeri bir şekli Sandy Liang’ın koleksiyonlarında da gördük. Dizayncı,
gençlik kültürünün biraz naif, biraz da nostaljik estetiğini kasıtlı bir karmaşa içinde bir ortaya getiriyor. Puanlı ceketler, payetli şortlar, diz altı çizmeler ve omuzlara bağlanan trikolar birinci bakışta rastgele görünse de aslında oldukça bilinçli bir tarz matematiğine dayanıyor.
Konu bu kadar derinlere inmişken konuşmamız gereken bir diğer önemli özellik de desen çarpışmaları. Uzun süre moda dünyasında desenlerin istikrarlı kullanılmasına dikkat edildi. Şimdi savaş baltalarını çekip tam aykırısını savunuyor. Çiçek desenleri ile grafik baskılar, çizgiler ile vintage motifler ya da pop-art referansları birebir görünüm içinde buluşabilir. Dario Vitale’nin Versace’si (tek sezonluk), bu estetiğin en güçlü savunucularından biri olarak barok motifleri, renk patlamalarını ve tarihi referansları bir ortada kullanarak kitsch layering’in maksimalist tarafını temsil etti. Gucci’den Valentino’ya transfer olan Alessandro Michele’nin, moda severlerin tam da beklediği üzere farklı tekstürleri ve desenleri katmanlı kullanımı dikkat çekiyor. İnce trikolar, okul üniformasını andıran etekler, grafik baskılı kabanlar ve parlak çoraplar bir ortaya gelerek neredeyse kolaj üzere bir görünüm yaratıyor.
Aksesuarlar bu estetiğin en güçlü araçlarından biri. Kat kat kolyeler, büyük güneş gözlükleri, vintage broşlar, grafik fularlar ya da beklenmedik çantalar look’un karakterini belirler. Klasik bir ekip elbisenin içine bağlanan büyük bir ipek fular ya da retro güneş gözlükleri, görünümü anında kitsch layering estetiğine yaklaştırır. Bu tür ayrıntılar look’un kasıtlı olarak fazla görünmesini sağlar. Bu oyunların yükselişi tıpkı vakitte modanın uzun süredir hüküm süren minimalizm anlayışına karşı verdiği bir reaksiyon olarak da okunabilir. Pak siluetler ve nötr tonların hakim olduğu yılların akabinde moda yine maksimalist bir söz biçimine yöneliyor. Bugün podyumlarda gördüğümüz pek çok görünüm, güya bir vintage dükkanından ya da ikinci el bir gardıroptan çıkan parçaların çağdaş bir yorumla bir ortaya gelmiş hali üzere görünüyor. Farklı dönemlerin estetik kodları, yeni jenerasyon tasarımcıların elinde tekrar şekilleniyor.
Sonuçta “kitsch layering” kusursuzsuzluğun içinde kusur bulmak, tarzın biraz fazla, biraz beklenmedik ve hatta biraz çelişkili görünmesine müsaade vermek. Çünkü bu yaklaşımın temelinde tek bir fikir vardır: Tarz bir kompozisyondur. Biraz vintage, biraz spor, biraz romantik ve biraz da ironik… Hepsi birebir anda mümkün.
5 unsurda “KITSCH LAYERING” NASIL YAPILIR?
1. Desenleri karıştırmaktan korkmayın “Kitsch layering”in temel kuralı, aslında kural olmamasıdır. Çiçek desenleri, çizgiler, grafik baskılar ya da vintage motifler tıpkı görünüm içinde bir ortaya gelebilir. Amaç mükemmel ahenk değil beklenmedik bir tarz gücü yaratmaktır.
2. Farklı dönemleri birebir look’ta buluşturun 70’lerin retro çiçekleri, 90’ların güneş gözlükleri, preppy okul estetiği ya da spor referanslar… “Kitsch layering”, gardırobun farklı dönemlerini tek bir kompozisyonda birleştirmekle ilgilidir.
3. Katman kullanın Omuzlara bağlanan trikolar, fularlar, yelekler yahut ceketlerin altına eklenen parçalar bu tarzın anahtar ayrıntılarıdır. Katmanlar görünümü sırf zenginleştirmez; birebir vakitte tarzın kasıtlı fazlalığını yaratır.
4. Aksesuarları çoğaltın Büyük güneş gözlükleri, grafik fularlar, kat kat kolyeler yahut vintage çantalar “kitsch layering”in karakterini belirler. Bazen tek bir güçlü aksesuar bile look’un tüm gücünü değiştirebilir.
5. Biraz “fazla” görünmesine müsaade verin “Kitsch layering” kusursuzlukla ilgili değil, tam bilakis, biraz çelişkili, biraz
da ironik görünmesi bu tarzın doğasında vardır. Çünkü gerçek problem ahenkten çok tarzın kişilik kazanmasıdır.
Bu yazı ELLE Türkiye Nisan sayısından alınmıştır.
