Türkiye televizyon ve sinema dünyasında iz bırakan, hafızalara kazınan birçok unutulmaz kıssanın gerisinde onun güçlü imzası var. “Vatanım Sensin” ile geniş kitlelere ulaşan, “Zeytin Ağacı” ile seyircileri kendi iç dünyalarına da döndüren Nuran Cihan Şit, 20 yılı aşkın senaristlik serüveninde beşere dair her ayrıntısı ihtimamla işleyerek dokunaklı ve etkileyici öyküler yaratıyor. Onun kaleminden sırf sahneler değil; dostluklar, kayıplar, güzelleşme arayışları ve hayatın küçük fakat çarpıcı anları hayat buluyor.
Bu söyleşide, onun kıssa anlatma tutkusunun köklerine, ilham kaynaklarına ve senaryo dünyasının derinliklerine samimi bir seyahat yapıyoruz.
Senaristlik serüveniniz nasıl başladı? Birinci ne vakit “ben kıssalar anlatacağım” dediniz?
Okuma yazma öğrendiğimden beri yazmayı çok severdim. Şiirler, kompozisyonlar derken 8 yaşımda roman yazmaya çalıştığımı hatırlıyorum. Akabinde birkaç yıllık bir oyunculuk serüvenim oldu; çocuk oyuncu olarak ekranlarda yer almaya başladım. O vakit, izlemeyi sevdiğim sinema ve dizilerin gerisinde bir grup ve bir senaryo muharriri olduğunu fark ettim. O an itibariyle mesleğimi seçmiştim.
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema-TV kısmını kazandığımda direktör olma amacım vardı; lakin vakit içinde bu maksat senaryo yazarlığına evrildi. “Ben kıssalar anlatacağım” üzere bir tezim ya da maksadım hiç olmadı. Fakat anlatmaya bedel kıssalara şahit olmak, bir sıkıntısı ya da coşkuyu, diğerleriyle paylaşmak istediğim his ve durumları sinema aracılığıyla söz etme dileği, beni bu işe iten temel dürtüydü. Hayatın gizemlerine, acı-tatlı tecrübelerin arkasındaki manası keşfetmeye düşkün biriyim. Senaryo müellifliği, bu ilgimi bir hayat biçimine dönüştürmenin yolu oldu.
“
“Her karakterle duygusal bağ kurmaya çalışırım, aksi takdirde onu yazamam.”
Hikâyelerinizi oluştururken sizi en çok ne besler: Kitaplar mı, beşerler mı, sokaklar mı?
Her şey ve hepsi. Bağ kurabildiğim rastgele bir duyguya, karaktere ya da duruma tutunup, sebep-sonuç bağlantılarını takip ettiğimde ortaya beni heyecanlandıran ve diğerlerini da ilgilendireceğini düşündüğüm bir öykü çıkıyorsa, onun peşine düşerim. Bu hayatta her bireyin, hatta her canlının çok değerli ve biricik bir öyküsü olduğuna inanıyorum.
Bazen bir sohbet, bazen bir kitap paragrafı, bir haber başlığı ya da nereden geldiğini bilmediğim bir imgenin, bir cümlenin peşine düşerek kurarım öykü dünyamı. Burada değerli olan, havada uçuşan fikirlerden hangisini alıp, onu ekran seyahatine taşıyacak vakti, emeği ve eforu adayacağımı seçmek. O öykünün bana ve izleyiciye ne söz edeceğini tartmak, artık bir refleks haline geldi.
Netflix, Zeytin Ağacı
Bir projeye başlarken birinci neyi düşünürsünüz? Karakter mi, atmosfer mi, çatışma mı?
Her şeyden evvel projenin hissini düşünürüm. “Bu öykü bana, oynayana, izleyene nasıl hissettirecek? Nasıl bir seyahat olacak? Neyi keşfedecek, neyi sorgulayacak, neye farklı bir pencereden bakmamızı sağlayacak?” sorularını sorarım.
20 yıldır bu işi yapıyorum. Bütün zorluklarına karşın hâlâ aşkla sürdürmemi sağlayan şey, sinema ve dizilerin farklı coğrafyaları, kültürleri ortak bir his dünyasında buluşturma ihtimali. Öykü kurmanın en büyülü tarafıysa, başlarken nereye varacağını tam olarak bilmemek. Başımda birçok vakit bir final olsa da, yolda bunun yolda değiştiğini ve karakterlerin kendi seyahatleri olan bağımsız bireylere dönüştüklerini şaşkınlıkla fark ediyorum.
“Vatanım Sensin” üzere çok ses getiren işlerde izleyiciyle duygusal bağ kurmayı nasıl başarıyorsunuz?
İzleyiciyle bağ kuramadığımızda yazdıklarımızın bir manası olmuyor. İnsani durumlara ve hislere temas ettiğimizde, beşerler o öykünün içinde yer alabiliyor. Bunun bir formülü var mı emin değilim; lakin hakikaten inanmadığım, beni heyecanlandırmayan, manalı bulmadığım hiçbir şeyi yazmamaya ihtimam gösteriyorum. Kendim inanmadığım bir dünyayı seyircinin önüne koymam.
“
“Kafamda birden fazla vakit bir final olsa da, yolda bunun yolda değiştiğini ve karakterlerin kendi seyahatleri olan bağımsız bireylere dönüştüklerini şaşkınlıkla fark ediyorum.”
“Zeytin Ağacı” birinci defa ‘aile dizilimi’ kavramını merkeze alarak izleyicide derin bir sorgulama yarattı. Bu fikre nasıl ulaştınız? Yazarken kendi geçmişinizle yüzleştiğiniz anlar oldu mu?
Aile dizilimiyle birinci defa 2017’de tanıştım. Bir hikâyeci olarak bu tecrübesi projeye taşımak beni çok heyecanlandırdı; fakat sıkıntı ve hassas bir bahisti. Üç-dört yıl süren araştırma, tecrübe ve hazmetme sürecinin akabinde, aile dizilimini bir bayan dostluğu kıssası içinde ele almaya karar verdim.
Yazarken kendi aileme ve atalarıma dair hiç bilmediğim öyküler öğrendim. Aslında yazdığım her şeyin bilinçdışı bir biçimde şahsî tarihimle ilgisi olduğunu bu projede ağır olarak hissettim. Babamı kanserden kaybettikten sonra doğdu “Zeytin Ağacı”. Bu, benim kabullenme, düzgünleşme ve babamı onurlandırma isteğimin bir eseriydi. Beş yıl sonra bunu daha net görebiliyorum.
Kaleminizden çıkan karakterlerle duygusal bağ kurar mısınız?
Her karakterle duygusal bağ kurmaya çalışırım, aksi takdirde onu yazamam. “Zeytin Ağacı”nın karakterleri şu an en çok yoğunlaştığım için benim için farklı bir yerde. Yazdığım sahneler sette ete kemiğe bürünmeye başladığında, monitör başında gözlerimin dolduğu çok olur. Bu süreç benim için de güzelleştirici.
Yazarken sizi en çok zorlayan şey nedir?
En zorlayıcı şey, yazdıklarımın diğerleri için ne tabir edeceğini evvelden bilememek. Bu yüzden güvendiğim insanlara yazdıklarımı kesinlikle okutur, fikirlerini alırım. Eşim, menajerim, yakın dostlarım birinci izleyicimdir. Zira ben yazdığım şeye güvenmiyorsam, diğerlerini ikna etmem mümkün olmaz.
Senaryo müellifliği, yüzlerce insanın çalışacağı, milyonların izleyeceği bir işin temelini atmaktır. Bunun sorumluluğunu her vakit hissederim.
Vatanım Sensin
Yazarken olmazsa olmaz ritüelleriniz var mı?
Her vakit müzik dinlerim; bu bana bir ritim ve his akışı kazandırır. Masamda mum, çiçek olur; açıklığa bakan bir pencere kenarında, dikkat dağıtıcı ögelerden arınmış bir ortam yaratırım. Lakin deadline kelam hususuysa uçakta, hastane odasında, kafede, trende de yazabilirim.
Yazı masanızın üzerindeki vazgeçilmez üç şey nedir?
Kahve, mum ve taze çiçek.
Kendi hayatınızdan senaryoya sızan anlar oldu mu?
Her vakit. Eşim Barbaros, “Dikkat edin, Cihan bunu yazar” diye uyarır. Kayıt tutmak artık bir refleks; fakat yazarken hangi çekmeceden neyi çıkardığımı bilmeden müellifim. Anlattığınız bir olayın benzerini bir projemde görmeniz çok mümkün.
Bir günü büsbütün kendinize ayırdığınızda ne yaparsınız?
Deniz kenarında bütün gün yüzerek, yürüyerek, gün batımında kulaklıkla müzik dinleyerek durabilirim. Hiçbir şey yapmadan durmak bana çok âlâ geliyor.
Sanatın başka alanlarıyla alakanız nasıl?
Müzikle aram yeterlidir. Bir devir saz çaldım, uzun mühlet piyano dersleri aldım. Yıllarca eşli danslar yaptım. Fotoğraf, şiir, edebiyat, mimari… Hepsi yaptığım işe katkı sağlıyor.
Henüz anlatmadığınız fakat içinde büyüttüğünüz bir öykü var mı?
Evet. 12 yıldır içimde taşıdığım, roman olarak yazmak istediğim bir kıssa var. Yakın etrafım “hadi artık” diye baskı yapıyor. Bu yıl tamamlamaya niyetliyim.
