Fotoğraflar: Launchmetrics Spotlight
Modern hayatın temposu arttıkça yalnızlık artık çoğumuzun ömür döngüsünde belli aralıklarla kendini gösteren doğal bir duruma dönüştü. Kimi vakit kendi alanımızı oluşturmak, biraz durup düşünmek, baş karışıklığını toparlamak için seçtiğimiz bir mola… Kimi vakitse toplumsal ilgilerden şuurlu bir formda uzaklaşıp nefes aldığımız bir alan. Yani yalnızlık her vakit kaçınılması gereken bir durum değil, bilakis dozunda olduğunda bireyi besleyen, sakinleştiren ve odaklanmayı kolaylaştıran bir tecrübe. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi’nden uzman klinik psikolog Cumali Aydın da bu noktaya dikkat çekiyor: Günümüzde yalnızlık, kökten olumsuz bir his değil çağdaş hayatın doğal bir modülü. Lakin denetim elden gittiğinde toplumsal kopuşa ve duygusal yorgunluğa dönüşebiliyor. Tam da bu nedenle, yalnızlıkla kurduğumuz alakayı yanlışsız ayarlamak, Aydın’a nazaran çağımızın en değerli ferdî farkındalık alanlarından biri.
Azı Karar, Birçok Ziyan
Yalnızlık, yanlışsız dozda alındığında düzgünleştiren, yaratıcılığı besleyen, kişiyi kendine yaklaştıran bir alan. Fakat denetimden çıktığında duygusal yaralar açan bir zehre dönüşebiliyor; aman dikkat! Aydın’a nazaran günümüzde yalnızlık hem sosyolojik hem ruhsal nedenlerle şekillenen karmaşık bir tecrübe. Köy ömrünün dayanışma dolu yapısından uzakta, izole apartman dairelerinde ve süreksiz kent nizamlarında yaşayan bireylerin aidiyet duygusu zayıflıyor, bu da derin, sürdürülebilir ilgilerin kurulmasını zorlaştırıyor. Ruhsal tarafta ise tablo daha da enteresan. Aydın, çağımızın yükselen kavramı narsisizmin bireyleri farkında olmadan yalnızlaştırdığını söylüyor: “Kendini merkeze koyan, diğerlerine alan açmayan birey için dünya tek kişilik bir sahneye dönüşür. Ve sonunda o sahnede yalnız kalması kaçınılmaz olur.” Geçmiş travmalar, hayal kırıklıkları ve bağlardan beklentilerin düşmesi de insanları geri çekilmeye, inançlı alan olarak yalnızlığı seçmeye iten başka nedenlerden.
Ne Vakit Ziyanlı Olabiliyor?
Kabul edelim: Yalnızlığın bir konforu var. Hesap verilmesi gerekmeyen bir hayat, bağımsızca alınan kararlar ve kimseye ahenk sağlamak zorunda olmama fikri birçok şahsa cezbedici geliyor. Üstelik kapitalist sistemde bağlantıların maddi bir karşılık üzerinden kıymetlendirilmesi kimi bireylerin yakın bağlara mesafe koymasına yol açabiliyor. Fakat yalnızlık her vakit fizikî ve konforlu bir durum değil. Bazen en kalabalık sofralarda, en çok konuşulan toplantılarda ya da büyük ailelerin içinde bile insan kendini görünmez hissedebiliyor. Her hoş şey üzere yalnızlığın da fazlası ziyan. Aydın pandemi sonrası artan toplumsal yalıtılmışlıkla birlikte yalnızlığın tehlikeli sonlarına daha sık geçildiğini söylüyor: “Kişi kendini kıymetsiz, sevilmeyen, hayatta kendine ilişkin yeri olmayan biri üzere hissetmeye başlıyorsa yalnızlık artık bir sorun haline gelmiştir.” Bu hissin kronikleşmesi uyku bozuklukları, gerilim artışı, obezite, tansiyon sıkıntıları, depresyon ve anksiyete üzere önemli ruhsal ve fizikî sıhhat risklerine yol açabiliyor. Yalnızlık periyot devir herkesin kapısını çalan üniversal bir his. Kimi vakit sakinleştirici bir his, kimi vakit ağır bir yük. Değerli olan onunla kurduğumuz ilgiyi fark etmek: Nasıl hissettiriyor? Bizi besliyor mu, yoksa tüketiyor mu?
