Yazı: Damla Durak
Fotoğraflar: Launchmetrics Spotlight
Hoşumuza gitsin ya da gitmesin “güzellik” bir zaman- lar kusursuzlukla eşanlamlıydı. Lakin artık sıkıntı “güzel” görünmek değil; akılda kalmak. Hatta bazen biraz tuhaf, biraz eksik, biraz da dağınık görünmek. Dijital çağın birinci dönemleri, “kusursuzluğun” altın çağıydı diyebili- riz. Filtrelerle pürüzsüzleştirilmiş ciltler, aynılaşan yüz hat- ları, birbirine benzeyen estetik dokunuşlar… Toplumsal medya, güzelliği ulaşılabilir kılmak yerine ironik bir şekilde daha tek tipleştirici hale getirdi. Lakin her trend üzere, bu da bir doygunluk noktasına ulaştı. Artık kusursuzluk şaşırtmıyor. Etkilemiyor. Hatta çoğu vakit sıkıcı bulunuyor. Yeni kuşak, bu tektip estetiğin yarattığı “gerçeklik kaybına” karşı daha aralı. Aşırı düzenlenmiş yüzler yerine, mimikleriy- le yaşayan, kusurlarıyla var olan yüzler daha çekici hale geliyor. Çünkü kusur, insanı insan yapan şeyin bir parçası. Bu yüzden bugün güzellikte asıl lüks, kusursuz görünmek değil; gerçek görünmek. O halde daima bir ağızdan söyleyebiliriz: Elveda kusursuzluk yorgunluğu!
YENI ÇEKICILIK KODU: KARAKTER ESTETIĞI
“Post-pretty” çağında güzellik, yüzeysel bir “beğenilme” halinden çıkıp daha derin bir çekim alanına dönüşüyor. Bu çekim alanını yaratan şey ise artık simetri değil; karakter. Bir yüzü hatırlanır kılan şey, çoğu vakit onun kusursuzlu- ğundan çok, ayırt edici ayrıntıları değil midir? Tahminen hafif asimetrik bir gülüş, tahminen göz çevresindeki doğal çizgiler, tahminen de büsbütün “kurallara uymayan” bir tarz… Bunlar artık düzeltilmesi gereken ayrıntılar değil,
kimliğin bir parçası. Moda dünyasında da bu değişim açıkça hissediliyor. Evvelden “mükemmel” olarak tanımlanan yüzlerin yerini, daha farklı, daha özgün ve hatta vakit zaman “alışılmadık” bulunan yüzler alıyor. Çünkü yeni estetik, izleyicide hayranlık uyandırmaktan çok meraklandırmayı hedefliyor. Bunu anlamak için modanın kanaat önderi kabul edilen tasarımcıların podyumlarında ya da kampanya çekimlerinde tercih ettiği modellere bakmak kâfi. Güzellik anlayışındaki bu kırılmayı en yeterli özetleyen kavramlardan biri: “ugly-pretty”. İlk bakışta alışılmış güzellik kalıplarına uymayan ancak ikinci bakışta güçlü bir çekim yaratan bir estetik. Bu yaklaşım, izleyiciyi konfor alanından çıkarıyor. Çünkü klasik güzellik, kolay tüketilen bir şeydir; çabucak anlaşılır ve süratlice kabul edilir. Meğer “ugly-pretty”, biraz vakit ister. Biraz dikkat, biraz da açık fikirlilik. Tam da bu yüzden daha etkileyicidir. Çünkü güzelliği bir sonuç olarak sunmaz; bir tecrübe haline getirir.
GERÇEKLIĞE DÖNÜŞ VE BILINÇLI DAĞINIKLIK
Uzun süre boyunca dijital filtreler, güzelliğin yeni standar- dını belirledi; hala de tercih edenleri sayısı az değil, kabul ediyoruz. Porselen üzere görünen ciltler, kusursuz ışık oyunları, neredeyse gerçekdışı bir pürüzsüzlük… Lakin bu estetik, vakitle kendi yapaylığını ele vermeye başladı. Şu bir gerçek ki artık bunun tam aksine doğru bir hareket var. Cilt dokusunun görünmesi, gözeneklerin büsbütün silinmemesi, makyajın “cilt gibi” durması… Bu, yalnızca bir güzellik trendi değil; tıpkı vakitte kültürel bir duruş. Tam manasıyla gerçekliğin tekrar değer kazanması. Çünkü beşerler artık yalnızca güzel görünmek değil, gerçek görünmek istiyor. Ve bu gerçeklik, kusurları da için- de barındırıyor. “Post-pretty” estetiğinin en dikkat çekici ögelerinden biri de “controlled messiness” yani bilinçli dağınıklık. İlk bakışta rastlantısal üzere görünen fakat aslında oldukça kurgulanmış bir görünüm. Saçın hafif kabarık bırakılması, makyajın gün içinde biraz dağılmasına müsaade verilmesi, kombinlerin kusursuz bir simetriye sahip olmaması… Tüm bunlar artık bir eksiklik değil, tarzın ta kendisi. Bu yaklaşım, mükemmeliyetçiliğin katı sonlarını kırıyor. Yerine daha rahat, daha özgür lakin bir o kadar da bilinçli bir estetik koyuyor çünkü artık sıkıntı kusursuz görünmek değil; fazla çaba harcamadan etkileyici görünmek.
NEDEN DEĞIŞIYORUZ?
Güzellik dünyasındaki bu dönüşüm yalnızca estetik değil, birebir vakitte ruhsal bir ihtiyaçtan da besleniyor. Kusursuzluk baskısı, uzun süre boyunca bireylerde yetersizlik hissi- ni tetikledi. Sürekli daha düzgün görünme dileği, bir noktada yorucu hale geldi. Ne memnun ki “post-pretty” yaklaşımı bu baskıyı bilakis çeviriyor. Kusurları saklamak yerine kabul etmek, hatta onları görünür kılmak… Bu, bir manada estetik üzerinden kurulan bir özgürleşme hali. Kendini olduğu üzere gösterebilmek, yeni dönemin en güçlü lükslerinden biri. Daha da önemlisi “post-pretty” çağı, güzelliği demokratikleştirmekten çok, onu bireyselleştiriyor. Artık tek bir doğru yok. Tek bir ülkü yok. Herkesin kendi estetik lisanı, kendi çekicilik kodu var. Bu da güzelliği daha karmaşık ancak birebir vakitte daha ilginç hale getiriyor. Artık güzellik bir sonuç değil; bir süreç. Bir söz biçimi, bir duruş.
KUSURSUZLUKTAN KAÇIŞ: “Tucked-In” Saçlar
“Tucked-in” saçlar, yani saçın kıyafetin içine bilinçli olarak yerleştirilmesi, “post- pretty” estetiğinin en rafine yansımalarından biri. Çünkü bu görünüm, klasik manada “kusursuz saç” fikrine meydan okuyor. Fönlü hacim, milimetrik dalgalar ya da kusursuz bukleler yerine sade ve neredeyse “yarım bırakılmış” bir tesir sunuyor. Moda haftalarının kulislerinde ve sokak tarzında sıkça karşımıza çıkan “tucked-in” görünüm, özellikle maskülen ve minimal siluetlerle birleştiğinde güçlü bir kontrast yaratıyor. Feminenliğin klasik kodlarını yumuşatıyor, hatta yine tanımlıyor.
Bu yazı ELLE Türkiye Nisan sayısından alınmıştır.
