Eskiden daha çok ileri yaşlarla ilişkilendirilen insülin direnci bugün artık genç yaşlarda da giderek daha sık görülüyor. Daima yorgun hissetmek, yemek sonrası gelen yük hissi, sık tatlı krizleri ya da bilhassa bel etrafında biriken yağlanma… Günlük hayatın sıradan bir modülü üzere görünen bu belirtiler aslında metabolizmanın verdiği kıymetli sinyaller ortasında olabilir. Uzmanlara nazaran çağdaş hayat alışkanlıklarıyla birlikte insülin direnci sırf yetişkinleri değil, ergenlik devrindeki gençleri ve çocukları dahi etkileyen global bir sıhhat sorununa dönüşmüş durumda. Dünya genelinde erişkinlerin yaklaşık yüzde 25-35’inde insülin direnci olduğu varsayım ediliyor. Ülkemizde ise yaklaşık her 3 bireyden 1’inin insülin direnci yahut prediyabet sürecinde olduğu düşünülüyor. Bu tablo, ilerleyen devirde tip 2 diyabet gelişme riskinin arttığını gösteriyor. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Belgin Küçükkaya, erken yaşta başlayan insülin direncinin uzun vadede önemli sıhhat problemlerine taban hazırlayabildiğini belirterek şu açıklamayı yapıyor: “İnsülin direnci ne kadar erken başlarsa tip 2 diyabet, hipertansiyon ve kalp-damar hastalıklarının ortaya çıkma yaşı da o kadar erkene kayabiliyor. Ayrıyeten uzun müddetli metabolik yük, organ hasarını da hızlandırabiliyor.”
İnsülin Direnci Tam Olarak Nedir?
İnsülin, pankreas tarafından salgılanan ve kandaki şekeri hücrelere taşıyarak güce dönüşmesini sağlayan bir hormon. Olağan kurallarda sistem epeyce istikrarlı çalışıyor. Fakat hücreler vakitle insüline gereğince cevap vermemeye başladığında bu istikrar bozuluyor ve insülin direnci ortaya çıkıyor. Uzmanlara nazaran bilhassa karın etrafındaki yağ dokusunun artmasıyla birlikte gelişen inflamasyon, özgür yağ asitleri ve kimi hormonlar insülinin hücreler üzerindeki tesirini azaltıyor. Bunun sonucunda pankreas daha fazla insülin üretmek zorunda kalıyor lakin artan insüline karşın kas, yağ ve karaciğer hücreleri bu hormona gereğince cevap veremiyor. Kandaki şeker hücrelere taşınamadığı için metabolik istikrar bozulmaya başlıyor. Bu süreç uzun vadede yalnızca kilo denetimini zorlaştırmıyor birebir vakitte tip 2 diyabetten hipertansiyona ve kalp-damar hastalıklarına kadar uzanan daha büyük sıhhat sorunlarının riskini de artırabiliyor.
MISBHV
İlk Adımda Hayat Üslubunu Değiştirmek
İnsülin direnci çoklukla sessiz ilerleyen bir tablo olduğu için uzun müddet fark edilmeyebiliyor. Fakat bedenin verdiği birtakım sinyaller epey dikkat alımlı. Yemek sonrası gelen ağır uyku hali, sık tatlı krizleri, halsizlik, dikkat azalması, karın bölgesinde yağlanma ve kilo vermekte zorlanma en yaygın belirtiler ortasında yer alıyor. Dr. Belgin Küçükkaya bu belirtilerin birden fazla vakit ağır tempo yahut günlük gerilimle karıştırıldığına dikkat çekerek erken teşhisin ehemmiyetini vurguluyor. Bilhassa ailede diyabet hikayesi olan bireylerde ve bel etrafındaki yağlanmanın arttığı durumlarda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması gerektiğini belirtiyor. Uzmanlara nazaran insülin direncinin tedavisinde en tesirli yaklaşım sürdürülebilir hayat alışkanlıkları oluşturmak. Maksat ise insülin hassaslığını artırmak ve metabolik dengeyi tekrar sağlamak. Dr. Belgin Küçükkaya bu mevzuda şu bilgileri paylaşıyor: “İnsülin direncinde en tesirli yaklaşım, beslenme ve fizikî aktivite değişikliği. Glisemik indeksi düşük beslenmek, şekerli içeceklerden kaçınmak, haftada en az 150 dakika antrenman yapmak ve kâfi müddet uyumak insülin direncinin denetim altına alınmasında kritik rol oynuyor. Gerilim idaresi de tedaviyi destekliyor.”
